Tramwaj zwany podglądaniem

Jest taka przepięknie głupia figura retoryczna, stosowana od prawa do lewa, za której użycie powinno się odcinać sądowo dostęp do publikowania i której zapragnęłam nagle poświęcić kilka zdań.

Na głupotę tej figury zwrócił niespodziewanie uwagę Tomasz Terlikowski, kiedy w dyskusji o in-vitro Katarzyna Wiśniewska odniosła się do znanej opinii biskupów, że in-vitro jest złe i napisała tak:

Sęk w tym, że ich (spłodzonych in-vitro) największym dramatem osobistym może w przyszłości być stygmatyzacja ze strony przeciwników in vitro, przede wszystkim Kościoła. Wystarczy, że poczytają wywiady z hierarchami.

Sęk to w tym, że w przeciwieństwie do Wiśniewskiej, ja wiem, że istnieją ludzie, dla których in-vitro to zło, a ludzie z niego korzystający to złoczyńcy, zaś "dzieci z probówki", to jednak tylko ofiary, których ani kościół ani przeciwnicy in-vitro nie zamierzają potępiać. Dlatego analogia Terlikowskiego, którą odpowiedział kpiąco Wiśniewskiej, choć oburza liberałów, ma sens i mniej mnie drażni, mimo naszej dość znaczącej różnicy światopoglądowej (oraz mojej obojętności na los miliardów zamrożonych zarodków), niż mądrość dziennikarki Wyborczej. Terlik odgryzł się całkiem słuszną analogią:

Dość już pisania o tym, że gwałt jest czymś złym. To szkodzi zgwałconym kobietom, bowiem stygmatyzuje je w oczach opinii publicznej, a także przeszkadza gwałcicielom w spokojnym życiu.

Nota bene pomysł, żeby nie wyolbrzymiać znaczenia gwałtu, bo to szkodzi kobietom, wcale nie jest taki odkrywczy, ale linka do pierwowzoru nie podaję; o włoskim prototypie tej idei pisał też w jednym bardzo starym felietonie Umberto Eco.

Przykładów na użycie bzdurnego szantażu "nie mów źle o X, bo zrobisz krzywdę x", kiedy  X jest dla mówiącego  źle o X #pureevil, znaleźć możemy też w świeżym, prawie-prosto z drukarni artykule Nie jestem śmieciem. Tezę zawartą w nim można streścić do: nie wolno mówić "umowy śmieciowe", bo krzywdzimy tym wykorzystywanych pracowników, którym bardziej zależy, żeby ładnie nazywać ich formę zatrudnienia niż na przyzwoitych warunkach pracy, a poza tym "umowami śmieciowymi" psujemy samopoczucie pracodawcom.

Analogiczne rozumowanie spotyka się u za mocno lewicujących zwolenników talibów: nie wolno potępiać przymuszania kobiet do noszenia burek, bo to uderza w kobiety, które je noszą.

Zawsze, kiedy ktoś stosuje ten zabieg stylistyczny, gdzieś na świecie Pan Bóg zabija małego wyraka.